पाथरीत अवैध वाळू वाहतुकीला आळा घालण्याचे नियोजन,पण रात्रीची लाट थांबत नाही! पथकाच्या आड वसुलीचा संशय
दोन महिन्यात केवळ तीन वाहनांवर कारवाई
पाथरी(प्रतिनिधी): पाथरी तालुक्यात अवैध वाळू वाहतूक रोखण्यासाठी तहसीलदार शंकर हंदेश्वर यांनी विशेष पथके नेमली असली तरी रात्री दहा ते सकाळी सहा वाजेपर्यंत सोनपेठ-पाथरी रोड, पाथरी-तुरा रोड, पाथरी-हदगाव रोड आणि पाथरी-रेणापूर रोड या मार्गांवर हायवा /टिप्पर बिनबोभाट धावत असल्याने प्रशासनाची कारवाई संशयास्पद ठरली आहे. मागील दोन महिन्यांत फक्त दोन ट्रॅक्टर व एका टिप्परवर कारवाई करण्यात आली असून,”पथकाच्या आड अवैध वसुली चालू असल्याचे लांडगे ढोंग, कारवाई सोंग” अशी म्हण लोकप्रिय झाली आहे.
पाथरी तालुक्यातील नदीनाल्यांमधून अवैध वाळूची वाहतूक हा कायमचा प्रश्न आहे. तहसीलदार शंकर हंदेश्वर यांनी या समस्येला आळा घालण्यासाठी दररोज वेगवेगळी पथके तयार केली. त्यांनी स्पष्ट आदेश काढले की, अवैध वाहतुकीवर कठोर कारवाई करावी व वाहने जप्त करावीत. या आदेशानुसार महसूल कर्मचारी, पोलिस व स्थानिक पंच यांच्यासह पथके रस्त्यांवर फिरू लागली. मात्र, दिवसा शांत असलेल्या या रस्त्यांवर रात्री वाळू भरलेले हायवा व टिप्पर सुसाट धावतात,तरी पथकांना एकही वाहन सापडत नाही. हे गोड बंगाल समजायला नागरिकांना जड जात आहे.
नागरिकांमध्ये आता जोरदार चर्चा आहे की, पथकांचा वापर फक्त दिखावा म्हणून होत असून, त्यांच्या आड वाळू माफियांकडून वसुली सुरू आहे. “रात्रभर चालणारी अवैध वाळू वाहतूक सुरू असताना दोन महिन्यांत फक्त तीन वाहनांवर कारवाई? ही कारवाई संशयास्पद आहे,” असे स्थानिक शेतकरी व व्यापारी सांगत आहेत. सोनपेठ-पाथरी रोडवर रात्रभर सुमारे १० ते सकाळी ६ वाजेपर्यंत टीप्पर चालु असतात परंतु पथक कुठे असतात ? पाथरी-तुरा रोडवर टिप्परची वर्दळ असते, तरी कारवाई नाही. हदगाव व रेणापूर रस्त्यांवरही असेच चित्र आहे. या मार्गांवरून वाळू पाथरी शहरासह ग्रामीण भागात त्यांचं बरोबर मानवत नेली जाते, ज्यामुळे स्थानिक नद्यांचे नुकसान होत आहे.
या प्रकरणाने तालुक्यातील सामान्य माणसांचा संताप वाढला आहे. “तहसीलदारांचे पथक रस्त्यावर फिरते, पण रात्रीची वाहतूक थांबत नाही. नक्कीच वसुली चालू असेल,” अशी चर्चा बाजारपेठेतून ते गावपट्ट्यात रंगली आहे. मागील दोन महिन्यांत केवळ दोन ट्रॅक्टर व एक टिप्पर जप्त करण्यात आले, तर रात्री बरेच वाहने धावतात. ही विसंगती प्रशासनाच्या निष्पक्षतेवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित करत आहे.
महाराष्ट्रभर अवैध वाळूचा प्रश्न गंभीर आहे. नांदेडमधील दुचाकीस्वाराच्या मृत्यूप्रमाणे, जालन्यात तहसीलदारांच्या ड्रायव्हरची लाचखोरी किंवा सोलापूरसारख्या ठिकाणी कोट्यवधी दंड अशा घटना घडल्या आहेत. पाथरीतही तशीच परिस्थिती असल्याचे दिसते. तहसीलदार हंदेश्वर यांनी याबाबत स्पष्टीकरण द्यावे व रात्रीच्या पथकांना सक्रिय करावेत, अशी मागणी होत आहे. अन्यथा, वाळू माफियांचे मनोबल वाढेल व स्थानिकांचा विश्वास उडून जाईल.

नागरिक आता उच्च अधिकाऱ्यांकडे तक्रार करणार असल्याचे बोलले जात आहे. पाथरी तालुक्यात अवैध वाळू वाहतूक रोखण्यासाठी खरी कारवाई होईल का हे पाहावे लागेल
पोलिसांकडूनही महिनाभरात अवैध वाळू वाहतूक करणाऱ्या वाहनावर एकही कारवाई नाही
पाथरी, विशेष प्रतिनिधी – पाथरी तालुक्यात रात्रीच्या काळोखात अवैध वाळू वाहतूक करणाऱ्या टिप्पर आणि हायवा वाहनांचा धुमाकूळ सुरू आहे. सोनपेठ-पाथरी रोड, तुरा-पाथरी रोड आणि पाथरी-हातगाव रोडवर बिनबोभाट ही वाहने धावत आहेत, मात्र गेल्या एका महिन्यात पाथरी पोलिसांनी एकाही वाहनावर कारवाई केली नाही. या प्रकरणामागील नेमके कारण काय, असा सवाल उपस्थित होत असून, स्थानिक नागरिक आणि सामाजिक कार्यकर्त्यांनी प्रशासनावर उदासीनतेचा आरोप केला आहे.
पाथरी तालुका परभणी जिल्ह्यातील एक महत्त्वाचा भाग असून, येथील प्रमुख रस्त्यांवर रात्री १० वाजता नंतर अवैध वाळू वाहतूक करणारी वाहने सर्रास फिरताना दिसतात. सोनपेठ-पाथरी रोडवरून गोदावरी नदीच्या पात्रातून चोरट्या पद्धतीने उत्खनन केलेली वाळू लपवून वाहली जाते. तुरा-पाथरी रोड आणि पाथरी-हातगाव रोडवरही असेच टिप्पर आणि हायवा वाहनांचे फेरवे सुरू आहेत. ही वाहने विना नंबर किंवा बनावट नंबर लावून चालवली जातात, ज्यामुळे ओळखणे कठीण होते. स्थानिक रहिवाशांनी सांगितले, “रात्रीच्या वेळी धडधडाट होत असते, पण पाथरी पोलिस कुठेही दिसत नाहीत. हे वाळू माफिया बिनधास्त धंदा चालवत आहेत.”
गेल्या एका महिन्यात पाथरी पोलिस ठाण्याच्या हद्दीत अशा वाहनांची संख्या बरीच असावी, तरी एकही कारवाई झालेली नाही. याउलट, परभणी जिल्ह्यातील इतर भागांत मात्र कारवाया होत आहेत. उदाहरणार्थ, एप्रिल महिन्यात पाथरी पोलिसांनी पहाटे चार वाजता दोन टिप्पर जप्त केले होते. त्या वेळी चालक आणि मालकांवर गुन्हे दाखल झाले, पण त्यानंतर मात्र पूर्ण शांतता. पाथरीत गोदावरी नदीकाठावर मोठ्या प्रमाणात अवैध वाळू उत्खनन होत असल्याचेही समोर आले आहे. येथे शेतकऱ्यांच्या शेतातील पाईप फोडणाऱ्या वाहनांवर स्थानिकांनी दगडफेक केली होती, ज्यामुळे वाळू माफिया आणि गावकऱ्यांमध्ये संघर्ष झाला होता.
राज्य सरकार स्तरावर अवैध वाळू वाहतूक रोखण्यासाठी कडक पावले उचलली जात आहेत. महसूलमंत्री चंद्रशेखर बावनकुळे यांनी परिपत्रक जारी करून पहिल्यांदा पकडल्यास ३० दिवस परमिट बंदी, दुसऱ्यांदा ६० दिवस आणि तिसऱ्यांदा कायमस्वरूपी रद्द करण्याचे आदेश दिले आहेत. पोलीस आणि महसूल विभाग संयुक्त कारवाई करणार असल्याचे जाहीर झाले आहे. जाफराबादसारख्या ठिकाणी महसूल पथकाने विना नंबरचे टिप्पर आणि हायवा जप्त केले, तर सिंधुदुर्गात डंपर मालकाला १ लाख ६३ हजारांचा दंड ठोठावला गेला.
मात्र पाथरीत पाथरी पोलिसांकडून कारवाईचा पूर्ण अभाव असल्याने प्रश्न उपस्थित होत आहेत. “रात्रीच्या गश्ती का होत नाहीत का ? होत असतील तर मग कारवाई का नीही? यामागे राजकीय दबाव आहे का की मानवी संसाधनाची कमतरता, हे शोधणे गरजेचे आहे,” असे स्थानिक सामाजिक कार्यकर्ते सांगतात.अवैध वाळू वाहतूकमुळे सरकारचा महसूल लाखो मध्ये तोटा होतो,नद्यांचे पर्यावरण नुकसान होते आणि कर्मचाऱ्यांच्या जीवाला धोका निर्माण होतो.
नागरिकांनीही जबाबदारी घ्यावी, अशी सूचना सरकारने केली आहे. अवैध वाहतूक दिसल्यास तात्काळ परिवहन विभाग किंवा पोलिसांना माहिती द्यावी. पाथरी तालुक्यातील हे वाळू माफियाचा खेळ आटोक्यात येण्यासाठी पाथरी पोलिस कारवाई आवश्यक आहे. प्रशासनाने तातडीने भरारी गश्त वाढवाव्यात, अन्यथा स्थानिकांचा रोष वाढेल, असा इशारा देण्यात आला आहे. ही बाब तपासली तरच अवैध वाळू वाहतूकवर खरंच नियंत्रण येईल.